نمونه دادخواست اعسار

ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی (شهر مربوطه)

موضوع: دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به و تقاضای تقسیط

خواهان (محکوم‌علیه): (نام، نام خانوادگی، نام پدر، شماره ملی، تاریخ تولد، شماره شناسنامه، محل صدور)
اقامتگاه خواهان: (نشانی کامل، کد پستی، شماره تلفن)
خوانده (محکوم‌ له): (نام، نام خانوادگی، نام پدر، شماره ملی)
اقامتگاه خوانده: (نشانی کامل، کد پستی، شماره تلفن)

خواسته: صدور حکم مبنی بر اعسار اینجانب از پرداخت یکجای مبلغ محکوم به و تقسیط آن به اقساط متناسب با توان مالی

دلایل و منضمات دادخواست:
۱- تصویر مصدق دادنامه قطعی شماره ……… مورخ ……… صادره از شعبه ……… دادگاه ………
۲- تصویر اجراییه صادره از آن شعبه به شماره ……… مورخ ………
۳- صورت کلیه اموال و دارایی‌های اینجانب به همراه لیست هزینه‌های ضروری
۴- فیش حقوقی / گواهی اشتغال به کار (در صورت وجود)
۵- استشهادیه محلی (شهادت کتبی حداقل دو نفر مبنی بر عدم توان مالی)
۶- سایر اسناد و مدارک دال بر ناتوانی مالی

شرح دادخواست:

با سلام و احترام،

احتراماً به استحضار عالی می‌رساند: اینجانب ……… فرزند ………، به موجب دادنامه شماره ……… مورخ ……… که در تاریخ ……… قطعی گردیده است، از سوی آن دادگاه محترم به پرداخت مبلغ ……… ریال (به حروف: ……… ریال) در حق خوانده محترم (سرکار خانم / جناب آقای ………) محکوم شده‌ام.

متعاقباً، اجراییه مربوطه به شماره ……… مورخ ……… به اینجانب ابلاغ گردیده است. اینجانب در مهلت مقرر قانونی (سی روز از تاریخ ابلاغ اجرائیه)، با استناد به ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۷۷، دادخواست اعسار خود را تقدیم می‌دارم.

به استحضار می‌رساند اینجانب به دلایل زیر توانایی پرداخت یکجای مبلغ محکوم به را ندارم:

۱. نداشتن درآمد کافی: درآمد ماهیانه اینجانب مبلغ ……… ریال بوده که صرفاً کفاف حداقل مخارج ضروری زندگی را می‌دهد و هیچ مازادی برای پرداخت یکجای این مبلغ ندارم.

۲. نبودن دارایی قابل توجه: اینجانب به جز مستثنیات دین (منزل مسکونی مورد نیاز و اثاثیه منزل و وسایل ضروری زندگی)، فاقد هرگونه ملک، خودرو، سرمایه و یا دارایی ارزشمند دیگری هستم. صورت کلیه اموال خود را پیوست دادخواست نموده‌ام.

۳. هزینه‌های ضروری و تحت تکفل بودن: اینجانب سرپرستی (تعداد) نفر از افراد خانواده (همسر و فرزندان / پدر و مادر) را بر عهده داشته و هزینه‌های مسکن، خوراک، پوشاک، درمان و تحصیل آنان با توجه به تورم و افزایش هزینه‌های زندگی، تمام درآمد اینجانب را به خود اختصاص می‌دهد.

۴. مشکلات معیشتی: (در صورت وجود، به مواردی مانند: بیکاری، بیماری، از کارافتادگی، هزینه‌های درمانی سنگین، مهاجر بودن، نبود شغل ثابت و … اشاره شود)

به منظور اثبات ادعای خود، علاوه بر ارائه صورت کلیه اموال، دو نفر از آشنایان (همسایگان / همکاران / بستگان) که از وضعیت مالی اینجانب آگاهی کامل دارند، به عنوان شاهد معرفی می‌شوند و حاضر به ادای شهادت در دادگاه محترم می‌باشند (اسامی و مشخصات شهود در ذیل درج شده است).

لذا، با عنایت به مراتب فوق و مستنداً به قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی (به‌ویژه مواد ۳ و ۷)، از آن مقام عالی قضایی استدعا دارم:

۱. ضمن احراز وضعیت مالی اینجانب، حکم به اعسار (ناتوانی مالی) اینجانب از پرداخت یکجای مبلغ محکوم به صادر فرمایید.

۲. محکوم به را به اقساط مساوی و متناسب با توانایی مالی اینجانب (به عنوان مثال ماهیانه مبلغ ……… ریال) تقسیط نمایید تا بدین وسیله امکان اجرای عدالت و پرداخت تدریجی حقوق خوانده محترم نیز فراهم گردد.

۳. در اجرای ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، با توجه به تقدیم دادخواست اعسار در مهلت قانونی و ارائه صورت کلیه اموال، دستور توقف هرگونه اقدام اجرایی از جمله حبس اینجانب صادر فرمایید.

خاتماً، آمادگی کامل خود را برای ارائه هرگونه دلیل و مستندات بیشتر اعلام می‌دارم.

با تجدید احترام

(نام و نام خانوادگی خواهان – امضاء)

اسامی شهود:
۱- ……… فرزند ……… به شماره ملی ………
۲- ……… فرزند ……… به شماره ملی ………

تماس با ما

دادخواست اعسار

پاسخ به سوالات شما

۱. آیا دیه اعسار دارد؟
بله، دیه اعسار دارد. شخصی که به دلیل ارتکاب جنایت (مانند ایراد ضرب و جرح) محکوم به پرداخت دیه شده، اگر توانایی مالی پرداخت یک‌جای آن را نداشته باشد، می‌تواند با طرح دعوای اعسار در دادگاه، درخواست تقسیط دیه را بدهد. تشخیص نهایی میزان اقساط و شرایط آن با دادگاه خواهد بود.

۲. آیا به اعسار خسارت تأخیر تأدیه تعلق می‌گیرد؟
خیر، پس از صدور حکم اعسار، خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمی‌گیرد. رویه قضایی و نظرات کارشناسی بر این نکته تأکید دارند که وقتی دادگاه حکم به اعسار (ناتوانی مالی) فرد می‌دهد، دیگر پرداخت خسارت تأخیر تأدیه موضوعیت ندارد. به بیان دیگر، از آنجایی که عدم تمکن مالی محکوم‌علیه (بدهکار) برای دادگاه محرز شده، نمی‌تواند به علت همان ناتوانی، جریمه یا خسارتی بابت تأخیر در پرداخت بپردازد. اگر دادگاه اقساطی را تعیین کند، این اقساط معمولاً شامل خسارت تأخیر نمی‌شود.

۳. آیا برادر میتواند شاهد اعسار باشد؟
بله، اما با احتیاط.

• ممنوعیت قانونی ندارد: در قوانین به صراحت گفته نشده که برادر نمی‌تواند شاهد باشد.
• ممکن است مؤثر نباشد: با این حال، به دلیل رابطه نسبی، ممکن است ادله آن‌ها با ظن و تردید از سوی دادگاه مواجه شود و تأثیرگذاری کمتری داشته باشد.
• بهتر است از افراد بی‌طرف استفاده شود: برای افزایش شانس پذیرش دعوا، بهتر است شهودی انتخاب شوند که ارتباط خویشاوندی یا دوستی نزدیک با شما نداشته باشند تا شهادتشان عینی‌تر و بی‌طرفانه‌تر به نظر برسد. ضمناً طبق رویه قضایی، گاهی داشتن شاهد مرد کافی نیست و دو شاهد زن نیز می‌تواند قابل قبول باشد.

۴. آیا برای اعسار شاهد لازم است؟
بله، شاهد یکی از مهمترین دلایل برای اثبات اعسار است. برای اثبات این موضوع، مدعی اعسار باید شهادت کتبی حداقل دو شاهد (که به آن استشهادیه می‌گویند) را به دادخواست خود ضمیمه کند. این شهود باید در دادگاه حاضر شده و شفاهی نیز ادای شهادت کنند.

۵. آیا اعسار مانع اجرای مزایده میشود؟
خیر، اعسار به طور خودکار مانع از مزایده نمی‌شود.

• صرف اعسار کافی نیست: حکم اعسار به این معنا نیست که دیگر هیچ مالی از شما توقیف نمی‌شود.
• شرط توقف مزایده، تعیین پیش‌قسط است: روند اجرا (از جمله مزایده) تنها در صورتی متوقف می‌شود که در حکم اعسار، پیش‌قسطی تعیین شده باشد و آن پیش‌قسط را پرداخت کرده باشید. در غیر این صورت، اجرای احکام برای وصول بدهی ادامه می‌یابد. اگر مالی که قرار است مزایده شود از مستثنیات دین (مانند تنها مسکن مورد نیاز برای زندگی) نباشد، دادگاه می‌تواند اجازه مزایده را بدهد.

۶. آیا اعسار مانع از جلب میشود؟
بله، در صورت رعایت مهلت قانونی، مانع از جلب و حبس می‌شود.

• مهلت ۳۰ روزه طلایی: اگر ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ اجراییه، دادخواست اعسار خود را به همراه صورت کامل اموالتان تقدیم کنید، تا زمان تعیین تکلیف نهایی پرونده اعسار، حبس یا جلب نخواهید شد.
• پس از رد دادخواست: اگر دادخواست اعسار شما با حکم قطعی رد شود، در این صورت دیگر مانعی وجود ندارد و محکوم‌له (طلبکار) می‌تواند درخواست جلب شما را بدهد.

جمع‌بندی

در یک نگاه، اثر اعسار به شکل زیر است:

موضوع	اثر اعسار	ملاحظات
دیه	✅ قابل تقسیط است	شخص محکوم باید اعسار خود را اثبات کند.
خسارت تأخیر تأدیه	❌ تعلق نمی‌گیرد	پس از صدور حکم اعسار، خسارتی بابت تاخیر در پرداخت محاسبه نمی‌شود.
شاهد اعسار (برادر)	⚠️ بلامانع، ولی ضعیف	به دلیل رابطه خویشاوندی، شهادت برادر ممکن است با تردید مواجه شود.
لزوم شاهد برای اعسار	✅ بله، جزء ارکان اصلی	برای اثبات اعسار، ارائه استشهادیه (شهادت کتبی شهود) ضروری است.
مزایده اموال	❌ مانع نمی‌شود	اعسار به خودی خود جلوی مزایده را نمی‌گیرد، مگر با پرداخت پیش‌قسط‌های تعیین‌شده.
جلب و حبس	✅ با رعایت مهلت قانونی، مانع می‌شود	دادخواست اعسار باید ظرف ۳۰ روز از ابلاغ اجراییه تقدیم شود.

امیدوارم این پاسخ‌ها برایتان مفید بوده باشد.

بهترین وکیل صالحیه