پس گرفتن شهادت
مقدمه
نظر به جایگاه ویژه شهادت به عنوان یکی از ادله اثبات دعوا در نظامهای حقوقی ایران، اعم از دعاوی حقوقی و کیفری، و با عنایت به امکان رجوع شاهد از شهادت خویش پس از ادای آن، ضرورت دارد تا آثار و پیامدهای حقوقی این اقدام به دقت تبیین گردد. این مقاله با هدف بررسی مفهوم، احکام و آثار رجوع از شهادت، به ویژه پیش از صدور حکم، تدوین شده است.
تعریف رجوع از شهادت
رجوع از شهادت در اصطلاح حقوقی عبارت است از عدول شاهد از شهادتی که در مرجع قضایی ادا نموده و اعلام این که شهادت وی مطابق با واقع نبوده است. این امر میتواند ناشی از اشتباه شاهد یا عمد وی در ادای شهادت خلاف واقع باشد.
تبصره: رجوع از شهادت با شهادت دروغ تفاوت ماهوی دارد و هر یک دارای احکام و مجازاتهای جداگانهای هستند که در قوانین مربوطه پیشبینی شده است.
قابلیت رجوع از شهادت در مراحل دادرسی
رجوع از شهادت در هر مرحله از رسیدگی امکانپذیر است:
پیش از صدور حکم
پس از صدور حکم
آثار رجوع از شهادت پیش از صدور حکم در دعاوی حقوقی
در دعاوی حقوقی، چنانچه شاهد یا شهود پیش از صدور حکم از شهادت خود رجوع نمایند، شهادت ایشان بیاثر تلقی شده و دادگاه بدون توجه به آن، نسبت به صدور حکم اقدام خواهد نمود.
مستند قانونی: ماده ۱۳۱۹ قانون مدنی اشعار میدارد: «در صورتی که شاهد از شهادت خود رجوع کند، به شهادت او ترتیب اثر داده نمیشود.»
آثار رجوع از شهادت پیش از صدور حکم در دعاوی کیفری
در دعاوی کیفری، اگر شاهد پس از ادای شهادت و پیش از صدور حکم از آن رجوع نماید، شهادت وی فاقد اعتبار شده و دادگاه نمیتواند به استناد آن رأی محکومیت صادر نماید.
نکته: در جرایم مستوجب حد، مانند زنا، رجوع از شهادت پیش از صدور حکم موجب سقوط حد میگردد. لیکن در خصوص اعمال مجازات قذف نسبت به شهود رجوعکننده، اختلاف نظر وجود دارد که نیازمند شفافسازی قانونی است.
تکلیف دادگاه پس از رجوع از شهادت
در صورت رجوع شاهد از شهادت پیش از صدور حکم، دادگاه مکلف است بدون توجه به شهادت مذکور، بر اساس سایر ادله و مستندات موجود در پرونده، مبادرت به صدور رأی مقتضی نماید.
لزوم ثبت رسمی رجوع از شهادت
مراتب رجوع از شهادت باید به صورت رسمی در دادگاه مطرح و در صورتجلسه قید گردد. تاریخ دقیق رجوع نسبت به تاریخ صدور حکم، ملاک تعیین آثار حقوقی خواهد بود.
نتیجهگیری
با عنایت به مراتب فوق، رجوع از شهادت پیش از صدور حکم در کلیه دعاوی حقوقی و کیفری موجب بیاعتباری شهادت پیشین گردیده و دادگاه را از استناد به آن برای صدور رأی بازمیدارد. این امر نشأتگرفته از این اصل است که حکم قضایی باید مبتنی بر دلایل معتبر و غیرقابل خدشه باشد و شهادتی که شاهد خود از آن عدول نموده، نمیتواند مبنای فصل خصومت قرار گیرد.
بهترین روش برای پس گرفتن شهادت:
ابتدا به دفاتر اسناد رسمی مراجعه نموده و اقرارنامه مبنی بر رجوع از شهادت به دلیل اشتباه تنظیم کنید و سپس اقرارنامه را با لایحه توسط دفاتر خدمات قضایی به شعبه رسیدگی کننده ارسال کنید
در صورت نیاز به داشتن مشاوره حقوقی وکیل دادگستری با تلفن بنده تماس بگیرین: 09123146001