نحوه تنظیم دادخواست مطالبه وجه چک صیادی
چکهای صیادی (چکهای جدید بنفشرنگ با شناسه یکتا) به دلیل ثبت در سامانه صیاد بانک مرکزی، مزایای ویژهای دارند. دارنده چک در صورت برگشت خوردن آن (دریافت گواهینامه عدم پرداخت با کد رهگیری)، میتواند مستقیماً درخواست صدور اجراییه از دادگاه کند.
این روش سریعتر و کمهزینهتر از دادخواست معمولی مطالبه وجه است و طبق ماده ۲۳ قانون اصلاح قانون صدور چک (مصوب ۱۳۹۷)، دادگاه بدون رسیدگی ماهوی، اجراییه صادر میکند.
با صدور اجراییه:
صادرکننده یا صاحب حساب ۱۰ روز فرصت پرداخت دارد.
در صورت عدم پرداخت، دارنده میتواند حسابهای بانکی و اموال خوانده را طبق قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی توقیف کند و حتی درخواست جلب صادرکننده را بدهد.
نکته مهم: سامانه صیاد (نه چکاوک) امکان ثبت چک را فراهم میکند و از صدور چکهای مدتدار غیرقانونی جلوگیری میکند. اگر چک مدتدار باشد و تاریخ واقعی صدور مقدم بر تاریخ مندرج باشد، جنبه کیفری آن ساقط میشود (بند هـ ماده ۱۳ قانون صدور چک).
نمونه دادخواست درخواست صدور اجراییه چک صیادی
(این نمونه بر اساس رویه قضایی و فرمهای استاندارد دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تهیه شده است)
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی …
خواهان: [نام و نامخانوادگی، شماره ملی، آدرس کامل، شماره تماس]
خوانده: [نام و نامخانوادگی صادرکننده/صاحب حساب، شماره ملی (در صورت اطلاع)، آدرس]
وکیل: [در صورت وجود]
خواسته:
۱. صدور اجراییه نسبت به مبلغ … ریال (اصل وجه چک) به انضمام حقالوکاله وکیل طبق تعرفه قانونی.
۲. توقیف فوری حسابهای بانکی و اموال خوانده تا استیفای کامل حقوق اینجانب (طبق ماده ۲۳ قانون صدور چک و قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی).
دلایل و منضمات:
اصل چک صیادی به شماره … مورخ … به مبلغ … ریال.
گواهینامه عدم پرداخت مورخ … صادره از بانک … با کد رهگیری …
تصویر شناسنامه و کارت ملی خواهان.
شرح دادخواست:
احتراماً به استحضار میرساند خوانده یک فقره چک صیادی به شماره مذکور صادر و به اینجانب تحویل نموده است. در سررسید چک به بانک مراجعه شد، لیکن به دلیل کسری موجودی، گواهینامه عدم پرداخت صادر گردید.
حال با استناد به ماده ۲۳ قانون اصلاح قانون صدور چک (مصوب ۱۳۹۷)، تقاضای صدور اجراییه علیه خوانده و توقیف حسابها و اموال وی را دارم.
نکته :
این روش تنها برای چکهای صیادی ثبتشده در سامانه صیاد قابل اجراست. اگر چک ثبت نشده باشد، باید دادخواست مطالبه وجه به عنوان سند عادی تنظیم شود. توصیه میشود برای تنظیم دقیق و پیگیری، از وکیل متخصص کمک بگیرید.
نمونه دادخواست مطالبه چک صیاد
خواهان : …………
اقامتگاه : ……….
شماره ملی : ……..
خوانده : …………..
اقامتگاه : …………
شماره ملی : …………
خواسته:مطالبه مبلغ …………………. ریال و صدور اجرائیه نسبت به وجه یک فقره چک صیاد به شماره …………………. با کلیه خسارت های قانونی
دلایل و مستندات :
۱- رونوشت چک صیاد
۲- رونوشت گواهی عدم پرداخت
شرح دادخواست
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان …
با سلام و احترام
به استحضار می رساند خوانده محترم ( آقای………………….) یک فقره چک صیاد به شماره………………… در تاریخ سر رسید (……/……/……) به مبلغ………ریال به عهده بانک …….. شعبه ……. در وجه اینجانب…………….( خواهان) صادر نموده است .که با مراجعه به بانک محال علیه به علت عدم موجودی کافی در حساب صادر کننده با صدور گواهی عدم پرداخت چک فوق الذکر برگشت خورده و تاکنون نیز خوانده نسبت به ادای دین خود اقدام ننموده است .
حال با تقدیم این دادخواست و به استناد ماده ۲۳ قانون صدور چک با اصلاحات ۹۷ تقاضای صدور اجرائیه علیه خوانده نسبت به وجه چک و تمام خسارت های قانونی مورد استدعاست.
تاریخ و امضاء خواهان
نکات مهم برای استفاده از این نمونه
این متن را در بخش شرح دادخواست در سامانه ثنا (دفاتر خدمات الکترونیک قضایی) وارد کنید.
حتماً اصل چک و گواهینامه عدم پرداخت با کد رهگیری را ضمیمه کنید.
.اگر اطلاعات بیشتری از خوانده (مانند شماره ملی یا آدرس دقیق) دارید، اضافه کنید تا روند ابلاغ سریعتر شود.
این روش تنها برای چکهای صیادی ثبتشده در سامانه صیاد قابل اجراست و دادگاه بدون ورود به ماهیت دعوا، اجراییه صادر میکند.
توصیه میشود برای جلوگیری از اشتباهات احتمالی، از یک وکیل متخصص در امور چک کمک بگیرید.
قوانین مرتبط با چک صیادی
ماده ۲۳ قانون صدور چک
این ماده یکی از مهمترین مقررات برای مطالبه سریع وجه چکهای صیادی (چکهای ثبتشده در سامانه صیاد بانک مرکزی) است. طبق این ماده، دارنده چک برگشتی میتواند مستقیماً درخواست صدور اجراییه کند و بدون نیاز به رسیدگی ماهوی طولانی، حقوق خود را استیفا نماید.
متن کامل ماده ۲۳:
دارنده چک میتواند با ارائه گواهینامه عدم پرداخت، از دادگاه صالح صدور اجراییه نسبت به کسری مبلغ چک و حقالوکاله وکیل طبق تعرفه قانونی را درخواست نماید. دادگاه مکلف است در صورت وجود شرایط زیر، حسب مورد علیه صاحب حساب، صادرکننده یا هر دو، اجراییه صادر نماید:
الف- در متن چک، وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی نشده باشد؛
ب- در متن چک قید نشده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است؛
ج- گواهینامه عدم پرداخت به دلیل دستور عدم پرداخت طبق ماده (۱۴) این قانون و تبصرههای آن صادر نشده باشد.
صادرکننده مکلف است ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه، بدهی خود را بپردازد یا با موافقت دارنده چک ترتیبی برای پرداخت آن بدهد یا مالی معرفی کند که اجرای حکم را میسر کند.
در غیر این صورت، حسب درخواست دارنده، اجرای احکام دادگستری اجراییه را طبق قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی (مصوب ۲۳/۳/۱۳۹۴) به مورد اجرا گذاشته و نسبت به استیفای مبلغ چک اقدام مینماید.
اگر صادرکننده یا قائممقام قانونی او دعاوی مانند مشروط بودن چک، بابت تضمین بودن آن، یا تحصیل چک از طریق کلاهبرداری، خیانت در امانت یا سایر جرائم را در مراجع قضایی اقامه کند، اقامه این دعاوی مانع جریان عملیات اجرایی نخواهد شد؛ مگر اینکه مرجع قضایی ظن قوی پیدا کند یا اجرای سند ضرر جبرانناپذیر وارد کند که در این صورت با أخذ تأمین مناسب، قرار توقف عملیات اجرایی صادر مینماید.
در صورتی که دلیل ارائهشده مستند به سند رسمی باشد یا صادرکننده مدعی مفقود شدن چک باشد و مرجع قضایی دلایل را قابل قبول بداند، توقف عملیات اجرایی بدون أخذ تأمین صادر خواهد شد. به این دعاوی خارج از نوبت رسیدگی میشود.
نکات کلیدی و پایانی
.دارنده میتواند حسابهای بانکی، اموال و حتی درخواست جلب صادرکننده را بدهد.
.اگر چک مشروط، تضمینی یا به دلیل دستور عدم پرداخت (stop payment) برگشت خورده باشد، .امکان صدور اجراییه وجود ندارد و باید دادخواست معمولی مطالبه وجه مطرح شود.
تاکنون (تا پایان سال ۱۴۰۴) اصلاح اساسی جدیدی در این ماده اعمال نشده و متن فوق معتبر است.
توصیه: برای اعمال دقیق این ماده و جلوگیری از رد درخواست، حتماً از وکیل متخصص در امور چک و اسناد تجاری مشاوره بگیرید.